Fallback or 'alternate' content goes here. This content will only be visible if the SWF fails to load.

Σημειώσεις

0 41

Η «Μπουμπουλίνα» της Εθνικής Αντίστασης Λένα Καραγιάννη – Η μαθήτρια Ηρώ      Κωνσταντοπούλου που εξευτέλισε τους ναζιστές

Δύο από τις σημαντικότερες γυναικείες μορφές, από τις πάμπολλες, που ξεχώρισαν κατά την Εθνική Αντίσταση (1941-1944), ήταν αναμφίβολα η Λέλα Καραγιάννη (1898-1944) και η Ηρώ Κωνσταντοπούλου (1927-1944). Στη ζωή και, κυρίως, στη δράση τους στα χρόνια της Κατοχής, θα αναφερθούμε στο σημερινό μας άρθρο.

Λέλα Καραγιάννη: Πρότυπο ηρωίδας μητέρας

Η Λέλα (Ελένη) Καραγιάννη, γεννήθηκε στη Λίμνη της Εύβοιας το 1898. Πατέρας της ήταν ο Αθανάσιος Μινόπουλος και μητέρα της η Σοφία Μπούμπουλη, σπετσιώτικης καταγωγής, απόγονος της θρυλικής Μπουμπουλίνας. Ο πατέρας της πέθανε νωρίς και η οικογένειά της μετακόμισε αρχικά στη Χαλκίδα και στη συνέχεια στην Αθήνα.

Στη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, η νεαρή Λέλα εντάχθηκε στο Σώμα Εθελοντριών Αδελφών του Ερυθρού Σταυρού και αποσπάστηκε στη Θεσσαλονίκη. Εκεί γνώρισε τον αξιωματικό του Στρατού Νικόλαο Καραγιάννη, από τον Μπουρνόβα της Σμύρνης, τον οποίο, ανάμεσα σε άλλους περιέθαλψε. Ο Καραγιάννης, που έγινε στη συνέχεια σύζυγός της, μετέφερε τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειάς του, ήταν αρωματοποιοί και φαρμακέμποροι, στην Αθήνα (Ομόνοια).

Από τον ευτυχισμένο γάμο τους, απέκτησαν επτά παιδιά. Με την είσοδο όμως των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα (Απρίλιος 1941), η Λέλα εγκατέλειψε την ειρηνική ζωή και, με δική της πρωτοβουλία, ανέπτυξε δραστηριότητα, συγκροτώντας αντιστασιακή ομάδα (στην οποία μετείχαν και ο σύζυγος με τα παιδιά της) που βοηθούσε στην απόκρυψη και φυγάδευση δεκάδων Ελλήνων και Βρετανών πολεμιστών στη Μέση Ανατολή.

Γρήγορα η δράση της έγινε αντιληπτή. Τον Ιούνιο του 1941, οι Γερμανοί συνέλαβαν τρία από τα παιδιά της και τον Οκτώβριο (του 1941), την ίδια και τον σύζυγό της. Κλείστηκε στις φυλακές Αβέρωφ για 7 μήνες.
Έχοντας λίγα στοιχεία σε βάρος της, το ιταλικό στρατοδικείο την αθώωσε. Λίγο μετά την αποφυλάκισή της (καλοκαίρι 1942), η Καραγιάννη επανέλαβε τη δράση της πιο συστηματικά, επικοινωνώντας με πράκτορες του συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής στην Αίγυπτο.

Η οργάνωσή της, η «Μπουμπουλίνα», έστελνε όχι μόνο φυγάδες αλλά και σημαντικές πληροφορίες για τη δύναμη, τη σύνθεση και τις κινήσεις των γερμανικών και ιταλικών δυνάμεων και των κατασκόπων τους, στη χώρα μας.

Κύριο κέντρο της οργάνωσης, ήταν το μοναστήρι του Αγίου Ιεροθέου στα Μέγαρα. Εντυπωσιακό στοιχείο, είναι ότι στο δίκτυο πληροφοριών της «Μπουμπουλίνας», είχαν ενταχθεί πολλοί Γερμανοί και Ιταλοί αντιφασίστες. Παράλληλα, μέλη της οργάνωσης, είχαν κάνει δολιοφθορές εναντίον εχθρικών στόχων.

Όμως, το καλοκαίρι του 1944, έπεσε στα χέρια των Γερμανών, έγγραφο της «Μπουμπουλίνας» προς το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής και σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία (πιθανότατα ομολογίες κρατουμένων ή καταδόσεις), συνελήφθη η Λέλα Καραγιάννη που νοσηλευόταν στον Ερυθρό Σταυρό, από την Γκεστάπο. Την ίδια τύχη είχαν και πέντε παιδιά της.

Η Καραγιάννη, δεν λύγισε στις ανακρίσεις και τα βασανιστήρια στην έδρα των SS στην οδό  Μέρλιν και κλείστηκε στη συνέχεια στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
Ήταν εντυπωσιακή η αποφασιστικότητα με την οποία άντεξε να βλέπει ακόμα και το μαρτύριο των παιδιών της, ενώ μετέδιδε τον πατριωτικό ενθουσιασμό της και σε άλλους συγκρατούμενούς της.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 1944, ένα μήνα περίπου πριν την απελευθέρωση, οι Γερμανοί αφού δεν μπόρεσαν να της αποσπάσουν πληροφορίες, την έστειλαν στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Εκτελέστηκε σε μια χαράδρα κοντά στη Μονή Δαφνίου, φωνάζοντας στους υπόλοιπους που είχαν καταδικαστεί μαζί της: «Ψηλά τα κεφάλια»!

Για τη δράση της και τον ηρωισμό της, η Λέλα Καραγιάννη τιμήθηκε ως εθνική ηρωίδα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όσο λίγοι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης.
Το 1947, η Ακαδημία Αθηνών της απένειμε το Βραβείο Αρετής και Αυτοθυσίας.
Στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, έχει στηθεί μπρούντζινη προτομή της, ενώ ανάμεσα στο Εθνικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο, στην οδό Τοσίτσα, υπάρχει μαρμάρινη προτομή της.
Την προτομή αυτή, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή, που τοποθετήθηκε εκεί το 1963, βανδάλισαν άγνωστοι στις 26 Σεπτεμβρίου 2016.
Τέλος, στη συμβολή των οδών Λέλας Καραγιάννη, αριθμός 1 και Σταυροπούλου, στην Αθήνα, κοντά στην Πλατεία Αμερικής, βρίσκεται η Οικία Λέλας Καραγιάννη. Είναι κτίριο του 1923, ανήκει στον Δήμο Αθηναίων και έχει κηρυχτεί από το 1995 ιστορικό διατηρητέο μνημείο.

Ηρώ Κωνσταντοπούλου: Η 17χρονη ηρωίδα

Μια ακόμα ξεχωριστή γυναικεία μορφή της Εθνικής Αντίστασης ήταν αναμφίβολα η Ηρώ Κωνσταντοπούλου. Οι γονείς της κατάγονταν από τη Σπάρτη. Η ίδια, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 1927. Μαθήτρια ακόμα του οκτατάξιου, τότε, Γυμνασίου, εντάχθηκε το 1943 στην αντιστασιακή οργάνωση ΕΠΟΝ. Μέσα σε ένα χρόνο, ανέπτυξε έντονη αντιναζιστική δράση. Στις αρχές Ιουλίου 1944, μια ομάδα ταγματασφαλιτών, εισέβαλε στο πατρικό της σπίτι, στην οδό Βεΐκου στο Κουκάκι, ενώ οι γονείς της απουσίαζαν και τη μετέφεραν στα κρατητήρια των ταγμάτων. Οι γονείς της, που ήταν ευκατάστατοι, κατάφεραν με διάφορα μέσα, να την απελευθερώσουν προσωρινά.

Λίγες μέρες αργότερα, Γερμανοί των SS, τη συνέλαβαν για δεύτερη φορά και την έκλεισαν στα περιβόητα κρατητήρια της οδού Μέρλιν. Για τέσσερις μέρες τη βασάνιζαν, προκειμένου να μαρτυρήσει τους συνεργάτες της στην οργάνωση. Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου που μιλούσε άπταιστα 4 ξένες γλώσσες, ανάμεσά τους και γερμανικά, όχι μόνο δεν υπέκυψε στις δελεαστικές προτάσεις που της έγιναν, αλλά με τις απαντήσεις της στα γερμανικά «χτυπούσε» τους βασανιστές της!

Αργότερα, την έστειλαν στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου και στις 5 Σεπτεμβρίου 1944, τη μετέφεραν μαζί με άλλους 49 κρατούμενους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου την εκτέλεσαν. Λέγεται ότι η ίδια έδωσε το παράγγελμα στο εκτελεστικό απόσπασμα να την πυροβολήσει, φωνάζοντας: «Χτυπάτε λοιπόν καθάρματα»!

Μετά από 33 χρόνια, στις 29 Δεκεμβρίου 1977, η Ακαδημία Αθηνών – Τάξη Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών – με εισηγητή τον αείμνηστο Ιωάννη Θεοδωρακόπουλο, τίμησε την Ηρώ Κωνσταντοπούλου με βραβείο για υπέρτατες πράξεις ήθους, αναγνωρίζοντας έτσι και τη συμβολή της ΕΠΟΝ στον απελευθερωτικό αγώνα.

Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου: «… αντιμετωπίσασα με σθένος … τους βασανιστάς της, τόσον κατά το διάστημα της φυλακίσεώς της όσον και προ του εκτελεστικού αποσπάσματος».

Το 1981, προβλήθηκε η ταινία «17 Σφαίρες για Έναν Άγγελο» («Η Αληθινή Ιστορία της Ηρώς Κωνσταντοπούλου»). Το σενάριο ήταν των Νίκου Φώσκολου – Τάκη Βουγιουκλάκη και η σκηνοθεσία του Νίκου Φώσκολου. Τη μουσική έγραψε ο Ηλίας Ανδριόπουλος, ενώ τραγουδάει η Ελένη Βιτάλη («Μάνα Γλυκιά μην Πικραθείς»).

Την Ηρώ Κωνσταντοπούλου ενσάρκωσε η Μαίρη Βιδάλη. Στην ταινία πρωταγωνιστούσαν ακόμα οι: Γιώργος Φούντας, Νίκος Απέργης, Χρήστος Νομικός, Όλγα Πολίτου κ.ά. Αξιοσημείωτο είναι, ότι στην ταινία αυτή έκανε την πρώτη κινηματογραφική του εμφάνιση ο Παύλος Χαϊκάλης!

Η πρεμιέρα της ταινίας, η οποία έκοψε στην πρώτη προβολή της 135.336 εισιτήρια, έγινε στις 12 Ιανουαρίου 1981. Στην Ηλέκτρα Αποστόλου και άλλες ηρωίδες της Εθνικής Αντίστασης, θα αναφερθούμε σε προσεχές αφιέρωμά μας.

ΠΗΓΕΣ: ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΠΑΠΥΡΟΣ – ΛΑΡΟΥΣ – ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ Τόμος 37,έκδοση 1989.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ, Τόμος 5.
«ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ», Άγγελος Ρούβας – Χρήστος Σταθακόπουλος, Ελληνικά Γράμματα 2005

0 36

Στα 10.783.748 ανέρχεται ο πληθυσμός της Ελλάδας.

Αν κρίνουμε από τον αριθμό των τηλεοπτικών τάλεντ σόου, τότε κάτι παραπάνω από το μισό έχει φωνητικές χορδές Παντελίδη και χορευτικές φιγούρες Φουρέιρα.

Γράφει η Ραφαέλλα Ράλλη

 Δηλώνω ηθελημένα «καρβουνιασμένη» από όλα τα τάλεντ σόου που κυκλοφορούν την τελευταία 15αετία. Από όταν ακόμη η Άσπα Τσίνα δεν καταλάβαινε την έκρηξη της Φωτεινής Τσιτσιγκού στο Fame Story 1 μέχρι την ανάδειξη του Κωστή Μαραβέγια σε κρυφή δύναμη του Voice 3. Η συστηματική παρακολούθησή τους από πλευράς μου οφείλεται εν μέρει σε επαγγελματική διαστροφή (δε νοείται να ασχολείσαι με τα μίντια και να μην έχεις επαφή με όλα αυτά) αφετέρου, αγαπώ τη μουσική από όπου κι αν προέρχεται.

Ωστόσο, χθες, παρακολουθώντας την πρεμιέρα του X-Factor, συνειδητοποίησα ότι… μπάφιασα, μπούχτισα, βαρέθηκα. Να ‘ναι το ό,τι φέτος είδαμε ότι το κάθε κανάλι με τηλεοπτικές αξιώσεις θέλει το talent show του; Να ‘ναι πως μέσα σε μία prime time μιας τηλεοπτικής σεζόν σερβιριστήκαμε τέσσερις διαγωνισμούς τραγουδιού (με πιο πρόσφατο το προαναφερθέν) που διακατέχονται από αίσθημα υπεροχής και διατείνονται ότι αναζητούν τον επόμενο μεγάλο σταρ; Ποιος είναι ο καλύτερος διεκπεραιωτής και ποιος από τα αστέρια καταφέρνει να βρει θέση στο γαλαξία της εγχώριας δισκογραφίας είναι ένα άλλο θέμα. Ακριβές βαρόμετρο, τουλάχιστον ως προς το πρώτο σκέλος είναι τα ποσοστά τηλεθέασης. Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να φαίνεται επιτυχημένη, πρέπει και να είναι επιτυχημένη». The Voice, Rising Star, Star Academy και X-Factor το γνωρίζουν αυτό.

Μετά λοιπόν από ένα κλάσεις ανώτερο The Voice 3 στον Σκάι, με έναν έξοχα ευρηματικό, χιουμορίστα και μετρημένο Καπουτζίδη και μία σαρωτική επιτροπή που διέγραψε μονομιάς ότι έχουμε δει ως τώρα στο αντίστοιχο του Ant1 εκτός της Δέσποινας Βανδή, το χθεσινό εξαιρετικά βελτιωμένο και διαδραστικό X-Factor 2 με κούρασε. Κι ας περίμενα πως και πως να δω τον «όσοζωμαζώ» σε μία θέση που του αξίζει και λόγω πορείας και λόγω ιδιαίτερης προσωπικότητας.

Να εξηγηθούμε. Οι ανανεωμένες θέσεις των κριτών ίσως να είναι καλύτερες από ποτέ, πληρούν τους ρόλους που χρειάζονται για το πολυπόθητο αλατοπίπερο. Εξαιρετικά αυθόρμητος, ειλικρινής και σπιρτόζος ο Γιώργος Μαζωνάκης, μοντέρνα καριερίστα με έντονη ανάγκη να προσφέρει μια αγκαλιά όταν θεωρήσει ότι χρειάζεται η Τάμτα, ευγενικός, προσηνής και φρέσκος ο Γιώργος Παπαδόπουλος. Ακόμη καλύτερος; Ο Μπάμπης Στόκας. Παρότι στην έναρξη έδινε την εντύπωση του υπεροπτικού «είδα φως και μπήκα», με τον στιβαρό του λόγο και τα αυστηρά τεκμηριωμένα επιχειρήματά του, έβαζε μία τάξη στην κατα τ’άλλα παιδική χαρά και αντικαθιστά ωραιότατα τον Γιώργο Θεοφάνους. Εν ολίγοις, δε θα τους έλειπε τίποτα για να «χτυπήσουν» 60% ποσοστά. Παραταύτα, αν δεν είχε τα έκτακτα highlights του Survivor για «πάσα», αμφιβάλλω αν τα ποσοστά του θα ήταν ίδια.

Μόνο που… μάλλον κανείς δεν αναλογίστηκε, είναι ότι ο κόσμος δύσκολα θα μπει στη διαδικασία να στηθεί μπροστά στην τηλεόραση για να το καταναλώσει με την ίδια όρεξη όταν το στομάχι του είναι γεμάτο από τόσα χορταστικά «πιάτα». Απίστευτος ο μικρός χθες, όμως έχουν προηγηθεί άλλες τόσες περιπτώσεις που έχουμε χάσει πια το μέτρημα. Προσωπικά δύσκολα κάτι θα μου κάνει εντύπωση. Για να μην αναφέρω όλους τους wannabe stars σε μία Ελλάδα νέων που έχουν καταδικαστεί κατά κύριο λόγο να ζουν στην ίδια στέγη με τους γονείς τους και τις συντάξεις τους. Τα talent shows τείνουν να θεωρηθούν πανάκεια της κρίσης. Αν γίνεις τραγουδιστής όμως -έστω «κι από φωνή κορμάρα»- θα τα «κονομήσεις» και μιζέρια τέλος. Θα πίνουν όλοι νερό στο όνομά σου.

Δε μπορεί όμως τίποτα να επιτευχθεί με το ζόρι και το «κράτει» μερικές φορές δεν κάνει κακό.  Σαφέστατα όλοι έχουν δικαίωμα στο όνειρο και την αυτοπεποίθηση, δεν αντιλέγω. Πιθανόν και στην αυταπάτηση. Το ταλέντο ωστόσο δεν «εκβιάζεται», δε φυτρώνει στα δέντρα και αν κρίνουμε από τις τόσες παραγωγές με τις μαραθώνιες ακροάσεις ανάμεσά μας ζουν 2000 Σακίρες, 3000 Γουίτνεϊ Χιούστον, 5000 Αντώνηδες Ρέμοι και άλλες τόσες Άννες Βίσση. Για την τελευταία βέβαια, επιφυλάσσομαι ύστερα από το αυτογκόλ της aloe vera και του Epsilon

0 106

Η Αδα Σταματάτου είναι η μητέρα του Γιάννη. Ο Γιάννης είναι 19 χρόνων και είναι αυτιστικός.

Η Αδα έχει αποφασίσει να μην κρύβεται, να συζητάει, να μοιράζεται τις εμπειρίες. Για τον εαυτό της, για το καλό της δικής της οικογένειας και για όλους τους άλλους που ντρέπονται και κάνουν σαν να μην υπάρχει.

«Είναι πολύ δύσκολο να κάνεις το πρώτο βήμα, να βγεις να μιλήσεις προσωπικά. Περνάς από πολλά στάδια, ξεκινώντας από την παραδοχή ότι το παιδί σου έχει πρόβλημα. Πρέπει να κάνεις πολλή δουλειά με τον εαυτό σου. Υπάρχει μεγάλη θλίψη.

Ο Γιάννης διαγνώστηκε με αυτισμό στα δύο του χρόνια. Πέρυσι, στα δέκα οκτώ του αποφάσισα εγώ να αλλάξω. Να αντιμετωπίσω όλη αυτή τη θλίψη που ζούσα μαζί με την προσπάθεια που κάνω για να καταφέρει ο Γιάννης κάποια πράγματα. Για την ενηλικίωσή του άρχισα, από πέρυσι να γράφω ιστορίες στο Facebook ιστορίες με τον Γιάννη στο Facebook. Για να το μοιραστώ και μέσα από μένα να μάθει ο κόσμος τι είναι ο αυτισμός. Ο αυτισμός είναι μια διαταραχή του εγκεφάλου που εξωτερικά δεν φαίνεται στο παιδί. Οσο μεγαλώνει, βέβαια το παρατηρείς από τις αντιδράσεις του.

Είχα την τύχη να ζω στο εξωτερικό όταν διαγνώστηκε ο Γιάννης. Μου το είπε μια γυναίκα με έναν ξεκάθαρο τρόπο. Μου είπε επί λέξει: «Ο Γιάννης είναι αυτιστικός.  Πήγαινε σπίτι, και αν το πιστέψεις, έλα αύριο να κάνουμε δουλειά». Ηταν σαν ένα μαχαίρι στο στομάχι. Δεν κατάλαβα τι μου είπε. Γύρισα σπίτι και την μισούσα. Με μεγάλη προσπάθεια, κατάφερα να το πιστέψω και μετά από λίγες μέρες, όχι αύριο βέβαια, πήγα και τη βρήκα. Μόνον αν το καταλάβεις και το παραδεχθείς μπορείς να πετύχεις κάποια πράγματα. Μοναδική λύση είναι η πρώιμη παρέμβαση, με συγκεκριμένες μεθόδους ώστε να επικοινωνήσεις με το παιδί σου με τον δικό του τρόπο. Να μπεις στον δικό του κόσμο και να βρεθείτε κάπου στη μέση. Πάρα πολλοί γονείς προσπαθούν τον αυτιστικό να τον κάνουν κανονικό. Δεν γίνεται. Δεν θα γίνει ποτέ, ποτέ.

Οταν διαγνώστηκε ο Γιάννης ήμουν έγκυος στην κόρη μου. Ευτυχώς. Γιατί δεν ξέρω αν θα τολμούσα να κάνω άλλο παιδί, από φόβο.
Εννοείται πως η κόρη μου με βοήθησε σε όλο αυτό. Είναι η άλλη πλευρά. Από την απέραντη θλίψη στην απέραντη χαρά. Ηταν και είναι εκείνη που εξισορροπεί την απίστευτη κατάθλιψη. Σίγουρα είναι σωτήριο. Είμαι πολύ τυχερή που η κόρη μου δεν γεννήθηκε αυτιστική. Γιατί υπάρχουν οικογένειες που και το δεύτερο, ακόμα και το τρίτο παιδί μπορεί να είναι αυτιστικά. Είναι τρομερό. Δεν ξέρουμε αν είναι κληρονομικό αλλά είναι σίγουρα γονιδιακό. Εχει να κάνει με τους νευρώνες του εγκεφάλου. Η επιστήμη βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο. Ο αυτισμός κινείται μέσα σε ένα φάσμα. Ο αυτιστικός δεν είναι σαν τον Ντάστιν Χόφμαν στον «Ανθρωπο της βροχής», όπως πιστεύει ο κόσμος. Εκείνος πάσχει από Ασπεργκερ, έχει σοβαρές κοινωνικές ελλείψεις αλλά είναι διάνοια. Δεν είναι όλα τα παιδιά διάνοιες. Συνήθως έχουν έλλειψη λόγου, έχουν την ηχολαλία, τους αρέσει δηλαδή να επαναλαμβάνουν διαρκώς τα ίδια πράγματα, έχουν έλλειψη κοινωνικής συμπεριφοράς μαζί με μια επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά, Κάνουν συνέχεια το ίδιο πράγμα, γιατί αυτό τους καθησυχάζει. Κι ενώ εσύ μπορεί να τρελαίνεσαι, πρέπει να καταλάβεις ότι αυτό τον καθησυχάζει. Πρέπει λοιπόν να του δώσεις τον χρόνο του.

Φυσικά και χρειάζεσαι ψυχολογική υποστήριξη για να το αντιμετωπίσεις όλο αυτό. Και συμβουλεύω όλους τους γονείς να κάνουν το ίδιο. Πως και να το βγάλεις προς τα έξω. Μόνον αν το συζητάς, όχι ότι η στεναχώρια θα περάσει, αλλά θα νιώσεις καλύτερα, δεν θα είσαι μόνος. 

Η καθημερινότητα είναι πάρα πολύ δύσκολη. Το συνηθίζεις βέβαια. Εγώ είμαι μάνα του Γιάννη δέκα εννέα χρόνια και ζω με τον αυτισμό τα δέκα επτά. Για να κόψω τα νύχια του Γιάννη, ας πούμε, μπορεί να χρειαστούν σαράντα πέντε λεπτά, γιατί μπορεί εκείνος να μην θέλει να τα αποχωριστεί. Κι αν συμφωνήσει, μπορεί μετά να τα συλλέξει, κομμένα και να θέλει να τα ξαναβάλει στα δάχτυλά του. Πρέπει να του τα μάθεις όλα από την αρχή: Να ντύνεται, να πλένει τα δόντια του. Από τα πιο δύσκολα είναι να κόψει τα μαλλιά του. Ο αυτιστικός έχει μεγάλη ευαισθησία στο πρόσωπο, στα αφτιά. Ο Γιάννης έχει διατροφικές συνήθειες, δεν έχουν όλοι. Εμαθε να τρώει κρέας στα δέκα του χρόνια. Ηταν μεγάλη επιτυχία όταν έφαγε σουβλάκια.

Ποτέ δεν θέλεις να πιστέψεις ότι έχει κάτι το παιδί σου. Οπότε περνάνε οι μέρες. Μετά λες ότι δεν μιλάει. Ακούς που σου λένε, «είναι αγόρι, θα αργήσει να μιλήσει». Και πάλι περνάνε οι μέρες, οι μήνες και ξαφνικά αρχίζεις να καταλαβαίνεις. Αν έχεις ανοιχτά μάτια. Αυτό είναι το πιο δύσκολο. Μια μάνα που δεν θέλει να το παραδεχτεί, δεν θα δει ότι το παιδί της στην παιδική χαρά είναι διαφορετικό. Ζούσαμε στο εξωτερικό, στην αρχή, μακριά από οικογένειες και συγγενείς. Μόνον ο Γιάννης, ο πατέρας του κι εγώ. Μπορώ να πω ότι ο πατέρας του το αποδέχθηκε πριν από μένα. Εγώ μπήκα στη διαδικασία της πρώιμης παρέμβασης και λίγο παραπάνω.

Πάντα υπάρχουν κάποιοι που προσπαθούν να εκμεταλλευθούν τους γονείς που έχουν παιδιά με προβλήματα. Στην αρχή είχα ενδώσει κι εγώ. Λες θα τα δοκιμάσω όλα, θα τα κάνω όλα. Κι έτσι μαγείρευα σε ειδικές κατσαρόλες, τρώγαμε φαγητά χωρίς γλουτένη, αμφισβήτησα τα εμβόλια, κυρίως το ΜΜR, το τριπλούν. Εκανα λάθος. Αλλωστε ο γιατρός που το υποστήριξε αυτό, καταδικάστηκε και του αφαιρέθηκε η άδεια. Εδωσα πολλά χρήματα για να αντιστρέψω όλα τα εμβόλια που είχε κάνει ο Γιάννης, λάθος. Εκανα δελφινοθεραπείες, κολυμπούσε δηλαδή ο Γιάννης με δελφίνια, έκανε ιππασία. Ολα βοηθάνε αλλά δεν γιατρεύουν. Δεν γιατρεύουν.

Κάποια στιγμή ο πατέρας του Γιάννη με επανέφερε στην πραγματικότητα. Κατάλαβα ότι είχα μπει σε μια τρέλα και κατάλαβα ότι ο Γιάννης μόνον με ειδική ψυχοθεραπεία, λογοθεραπεία, εργοθεραπεία θα καταφέρει να κατακτήσει πράγματα. Και με απίστευτη αγάπη, με απίστευτη υπομονή. Κι έτσι ο Γιάννης έχει στο ενεργητικό του σήμερα μεγάλες επιτυχίες. Εμαθε να κάνει ποδήλατο, να κολυμπάει, να βάζει το κεφάλι του μέσα στο νερό. Ο αυτιστικός ό,τι κάνει θα το κάνει όταν εκείνος θέλει. 

Είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστείς το βλέμμα του άλλου, κυρίως στην αρχή. Ντρέπεσαι. Δεν είναι μόνον η χώρα που ζεις λάθος είναι και πολλά μικρά πράγματα, όπως θόρυβος, το κορνάρισμα, η μουσική, που ένας αυτιστικός δεν αντέχει.

Η κόρη μου ζει πάντα με τον Γιάννη. Δεν ξέρει αλλιώς. Μια φορά, μετά από ένα παιδικό πάρτυ, θυμάμαι, θα ήταν γύρω στα επτά, με ρώτησε αν ο αυτισμός κολλάει, γιατί τη ρώτησαν οι συμμαθητές της. Μετά με ρώτησε αν κι εκείνη θα κάνει παιδί με αυτισμό. Της απάντησα ότι δεν ξέρω και της είπα ότι ελπίζω μέχρι να μεγαλώσει να έχουν γίνει πρόοδοι στην επιστήμη. Η επιτυχία μου ως μάνα, γιατί η κόρη μου αγαπάει τον αδελφό της, είναι ότι ποτέ δεν την υποχρέωσα, δεν την ανάγκασα να κάνει πράγματα μαζί του. Τώρα δεν της αρέσει που δημοσιοποιώ το θέμα, αλλά καταλαβαίνει ότι το κάνω για καλύτερα. Πέρυσι στα 18 του Γιάννη, αποφάσισα να τρέξω μαραθώνιο, τον Μαραθώνιο του Βερολίνου, με το Charity for you, μια πρωτοβουλία των γυμναστηρίων Holmes υποστήριξης ιδρυμάτων. Ανέλαβα το ίδρυμα Θεοτόκος, αν και ο γιος μου δεν πήγε ποτέ εκεί. Ηθελα όμως να στηρίξω αυτά που κάνει. Μαθαίνει σε ενήλικες μια εργασία: ζαχαροπλάστης, κηπουρός, μάγειρας, και προσπαθεί να τους βρει δουλειά. Τον προσεχή Νοέμβριο θα τρέξω στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης για να υποστηρίξω τον Παγκόσμιο Οργανισμό του Αυτισμού που μαζεύει χρήματα για την έρευνα. Θα φορέσω την μπλούζα Run for Autism.

Με τα χρόνια έχω αποκτήσει έναν κυνισμό κι ένα μαύρο χιούμορ γύρω από όλο αυτό, μια αστεία πλευρά για να το αντιμετωπίσω. Γιατί, κακά τα ψέμματα, όλη η οικογένεια επηρεάζεται από τον αυτισμό. Ερχεται κάποια στιγμή στη ζωή σου που πια έχεις αποδεχτεί ότι έτσι είναι τα πράγματα. Αλλά δεν θέλεις και να το σκέφτεσαι συνέχεια. Πας μαζί. Δεν μπορείς να σκεφτείς το μέλλον, γιατί θα καταλήξεις στο ερώτημα, τι θα γίνει  αν πεθάνω εγώ. Κι επειδή αυτή η ερώτηση δεν απαντιέται, καλύτερα να μην τη σκέφτεσαι. Να πηγαίνεις μέρα-μέρα, μήνα-μήνα. Να κοιτάς τις μικρές προόδους, τις μικρές χαρές. Ο Γιάννης γελάει με κάποια πράγματα και γελάει όταν έχει κάνει μια πονηριά -γιατί γελάω κι εγώ μαζί του. Και το καταλαβαίνει. Το άσχημο είναι όταν κλαίει. Γιατί δεν ξέρεις γιατί κλαίει. Ούτε μπορείς να τον ρωτήσεις και να σου απαντήσει.
Στην αρχή ήταν πολύ αποκαρδιωτικό. Μετά το συνηθίζεις κι αυτό.

Ο πατέρας του Γιάννη ζει στο εξωτερικό και τον βλέπει τρεις φορές τον χρόνο. Τον αποζητά, του λείπει η πατρική φιγούρα. Με τον Γιάννη έχω μια κανονική σχέση. Ξέρει ότι είμαι η μαμά του, μιλάμε με συγκεκριμένες λέξεις, ζητάει αυτό που θέλει. Δεν συζητάμε γιατί είναι κάτι αφηρημένο. Το πιο δύσκολο είναι ο χρόνος. Ξέρει ότι το αύριο είναι σύντομα, αλλά μπορεί να είναι και το ίδιο απόγευμα. Γι΄αυτό φτιάχνεις ένα ημερολόγιο και σβήνεις μέρες. Οταν ο Γιάννης θέλει να περάσει ο χρόνος, απλώς σβήνει τις ημερομηνίες όλες μαζί.

Αγαπάω ακριβώς το ίδιο τα παιδιά μου. Το έχω σκεφτεί κι εγώ πολλές φορές. Προσπάθησα και προσπαθώ να μην αδικώ κανέναν από τους δύο. Ούτε να υπερβάλω απέναντι στην κόρη μου για να εξισορροπήσω το δράμα που περνάμε στο σπίτι μας.

Η εφηβεία, η καθυστερημένη εφηβεία είναι κάτι που δεν μπορείς να εξηγήσεις στον Γιάννη. Πρέπει να το ανακαλύψει μόνος του. Τώρα έχει πολλά νεύρα. Πέρασε μια τριετία που χτυπούσε το κεφάλι του στον τοίχο _είναι κάτι σύνηθες για τα αυτιστικά παιδιά να θέλουν να κάνουν κακό στον εαυτό τους, γιατί μέσω του πόνου αισθάνονται καλύτερα. Ενας αυτιστικός υψηλής διανόησης είχε πει ότι «αισθάνομαι ότι μέσα στο μυαλό μου να είναι μια σφήκα που  μου τον τρώει τον εγκέφαλο». Αυτή τη σφήκα σκεφτόμουν όταν τον έβλεπα επί ώρες να το κάνει αυτό κι εγώ να προσπαθώ να βάλω τα δάχτυλά μου ανάμεσα στο κεφάλι του και τον τοίχο, και μάτωνα. Από τη βία απέναντι στον εαυτό του πέρασε στη βία σε μένα. Ως έφηβος βγάζει την επιθετικότητά του σε μένα, που είμαι ο γονιός του και που τον πιέζω να κάνει τα πράγματα που πρέπει. Σε αυτή τη φάση δεν ήθελε να κάνουμε παρέα και με χτυπούσε. Ζήτησα τότε τη βοήθεια ψυχιάτρων, οι οποίοι μου εξήγησαν ότι ο Γιάννης μεγαλώνει και θέλει να απογαλακτιστεί. Θέλει να τα κάνει όλα μόνος του. Κι αυτό παίρνει πολύ χρόνο.

Κάθε φορά πρέπει να προσαρμόζεσαι στην τρέχουσα κατάστασή του. Ο αυτισμός είναι ένα διάγραμμα με μια γραμμή ζιγκ-ζαγκ. Αν διαχειριστείς σωστά την κατάσταση, η γραμμή θα πάει τελικά προς τα πάνω, αλλά με πολλά πάνω-κάτω. Υπάρχουν γονείς που ζουν στην άγνοια, που πηγαίνουν στην εκκλησία και ανάβουν ένα κερί και πιστεύουν ότι θα περάσει. Οχι, εγώ δεν είμαι έτσι. Είχα την τύχη να έχω έναν αδελφό επιστήμονα που με ενημέρωνε, που έψαξα, διάβασα, είχα το μυαλό και τη θέληση.

Η σημερινή κυβέρνηση προσπαθεί να αποδεκατίσει τις θεραπείες των παιδιών με προβλήματα, όχι μόνον των αυτιστικών. Προσπαθεί να κατεβάσει 45% την προμήθεια που δίνει ο ΕΟΠΠΥ με αποτέλεσμα να γίνονται αδύνατες σχεδόν οι θεραπείες. Κατεβήκαμε στους δρόμους μαζί με τους ειδικούς. Πήραμε την υπόσχεση ότι δεν θα προχωρήσει αυτό και ότι θα καθυστερήσει η ψήφιση. Δεν το πιστεύω. Πιστεύω ότι θα ψηφιστεί. Στην αρχή, το επίδομα από την πρόνοια το έπαιρνες από το ΙΚΑ, μετά από διάγνωση από δημόσιο νοσοκομείο, και είχε διάρκεια τριών χρόνων. Ομως ο αυτισμός είναι κάτι που δεν περνάει. Οπότε ήταν εφιάλτης οι ουρές.

Αργότερα καταργήθηκε η τριετής διάρκεια για παθήσεις, όπως ο αυτισμός και το σύνδρομο down, και τα επιδόματα δίνονται εφ΄όρου ζωής. Μέσα σε όλη αυτή την ανανέωση με τα επιδόματα, ο Γιάννης ενηλικιώθηκε και ως αυτιστικός με βαριά νοητική υστέρηση πήρε «προαγωγή», αυξήθηκε δηλαδή το επίδομα. Αλλά κι αυτή η διαδικασία είναι εξαιρετική επίπονη. Πρώτα πρέπει να αποποιηθείς το προηγούμενο επίδομα και ύστερα να ακολουθήσεις τη  διαδικασία για το επόμενο. Και βέβαια η συλλογή όλων αυτών των χαρτιών απαιτεί μήνες. Τον τελευταίο χρόνο βρίσκομαι στο στάδιο της αναμονής, οπότε δεν παίρνω κανένα επίδομα. Λογικά πρέπει να κατατεθεί αναδρομικά. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις…

Δημόσια ειδικά σχολεία για τα παιδιά μας δεν υπάρχουν, είναι ελάχιστα. Υπάρχουν ιδιωτικά. Τύποις, με τη δωρεάν παιδεία, όλα τα παιδιά μπορούν να πάνε σε δημόσιο, ακόμα κι αν έχουν ένα πρόβλημα, όχι όμως βαριάς μορφής. Θεωρητικά, στα χαρτιά, υπάρχει πάντα η δυνατότητα ενός δασκάλου-σκιά, shadow teacher, ή μια παράλληλη τάξη. Ο γιος μου, παλιότερα, πήγαινε σε ειδικό σχολείο και έχω συναντήσει εξαιρετικούς δασκάλους. Το κράτος θα έπρεπε να κινείται με πιο εύκολους και γρήγορους ρυθμούς για τη διάγνωση, την πρώιμη παρέμβαση, να φτιάξει σχολεία. Δυστυχώς η πολιτεία δεν έχει φροντίσει για τα παιδιά με προβλήματα: Να μπορούν να βγαίνουν έξω ώστε να τα συνηθίσει η κοινωνία και να μην αποστρέφει το βλέμμα της».

0 53

Η αναζήτηση του εμβολίου που θεραπεύει τον καρκίνο παραμένει το «Άγιο Δισκοπότηρο» της ιατρικής έρευνας. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, τα αντικαρκινικά εμβόλια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα θεραπευτικά, που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο ενισχύοντας την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού· και τα προληπτικά, που έχουν στόχο να εμποδίσουν την εμφάνιση καρκίνου σε υγιείς οργανισμούς.

Μέχρι τώρα, μόνο δύο θεραπευτικά και δύο προληπτικά εμβόλια έχουν εγκριθεί από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Ωστόσο, αν και ο στόχος παραμένει μακρινός, οι τελευταίες εξελίξεις στα θεραπευτικά εμβόλια συνεχίζουν να δίνουν ελπίδες για μια πιθανή νίκη κατά του καρκίνου.

Τα θεραπευτικά εμβόλια

Διάφορες προσεγγίσεις δοκιμάζονται σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με το ίδρυμα Cancer Research UK. Μία πιθανή θεραπεία χρησιμοποιεί αντιγόνα ή ειδικές πρωτεΐνες από τα καρκινικά κύτταρα, με σκοπό να παρακινήσει το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στον καρκίνο. Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει τους γενετικούς κώδικες πολλών πρωτεϊνών των καρκινικών κυττάρων, ώστε να μπορούν να τις παράγουν σε εργαστήρια σε επαρκείς ποσότητες.

Μία δεύτερη προσέγγιση βασίζεται στο εμβόλιο ολικού κυττάρου. Αυτό προκύπτει από ολόκληρο το καρκινικό κύτταρο, όχι μόνο ένα συγκεκριμένο αντιγόνο. Παράγεται ειδικά για τον κάθε ασθενή, χρησιμοποιώντας τα δικά του καρκινικά κύτταρα, τα κύτταρα άλλων ή κύτταρα που έχουν αναπτυχθεί σε εργαστήριο.

Μια άλλη πιθανή μέθοδος είναι γνωστή ως εμβόλιο δενδριτικού κυττάρου. Τα κύτταρα αυτά δεσμεύουν και επεξεργάζονται αντιγόνα, και μπορούν να βοηθήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ασθενή να αναγνωρίσει και να επιτεθεί στα μη φυσιολογικά κύτταρα, όπως τα καρκινικά.

Τα εμβόλια DNA χρησιμοποιούν το γενετικό υλικό καρκινικών κυττάρων και, όταν εισέλθουν στο σώμα, βοηθούν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος να επιτεθούν πιο αποτελεσματικά στα καρκινικά κύτταρα. Η συγκεκριμένη θεραπεία έχει ανταπόκριση σε πολλούς ασθενής και είναι σχετικά οικονομική για μακροχρόνια χρήση.

Η τελευταία μέθοδος που εξετάζεται, γνωστή ως αντι-ιδιοτυπικό εμβόλιο, παρακινεί το σώμα να παράξει αντισώματα ενάντια στα καρκινικά κύτταρα.

Μια πρόσφατη «νίκη»

Γερμανοί ερευνητές συγκέντρωσαν τους προβολείς της δημοσιότητας πέρυσι με δοκιμές σε δείγμα ανθρώπων με προχωρημένο καρκίνο του δέρματος. Ύστερα από επιτυχή πειράματα με ποντίκια, τρεις ασθενείς με κακόηθες μελάνωμα δέχτηκαν εμβόλια με μικρές δόσεις νανοσωματιδίων λίπους που περιείχαν καρκινικό RNA (ριβονουκλεϊκό οξύ). Αυτό επέτρεψε στα νανοσωματίδια να φτάσουν σε περιοχές του σώματος όπως η σπλήνα, όπου επικρατούν τα δενδριτικά κύτταρα. Σύμφωνα με την επιθεώρηση PubMed Health, η κατάσταση των ασθενών βελτιώθηκε ή, τουλάχιστον, δεν χειροτέρευσε.

Ωστόσο η PubMed προειδοποιεί ότι χρειάζονται περαιτέρω κλινικές δοκιμές πριν κριθεί οριστικά η ευρεία αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης μορφής θεραπείας. «Τα πρώτα αποτελέσματα από τρεις ασθενείς, όλοι με τον ίδιο τύπο καρκίνου, δεν μας επιβεβαιώνουν ότι οι ερευνητές όντως βρήκαν το “Άγιο Δισκοπότηρο” ενός καθολικού αντικαρκινικού εμβολίου», σημειώνει.

Από τα εμβόλια που μέχρι στιγμής έχουν εγκριθεί για τη θεραπεία καρκίνου, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων έδωσε το πράσινο φως σε ένα για να αντιμετωπίσει τον μετασταστικό καρκίνο του προστάτη. Σε κλινικές δοκιμές παρέτεινε τη ζωή ασθενών με έναν συγκεκριμένο τύπο της ασθένειας κατά τέσσερις μήνες. Και οι προσπάθειες συνεχίζονται αδιάκοπα για να αυξηθεί ο αριθμός των εγκεκριμένων εμβολίων.

Τα προληπτικά εμβόλια

Όσον αφορά τα προληπτικά εμβόλια, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία «στρέφονται εναντίων ιών που προκαλούν ή συνεισφέρουν στην εμφάνιση του καρκίνου». Είναι παρόμοια με τα εμβόλια που έχουν καταστήσει σχεδόν ακίνδυνες την ιλαρά και την πολυομυελίτιδα και λειτουργούν μέσω αντιγόνων – μιας τοξίνης ή άλλης ξένης ουσίας που παρακινεί τον ανθρώπινο οργανισμό να παράξει αντισώματα.

Στην περίπτωση των προληπτικών εμβολίων που στρέφονται κατά των ιογενών καρκίνων, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας που προκαλείται από ιό ηπατίτιδας Β ή τον HPV (human papilloma virus, ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων), αυτά τα αντισώματα «αναμιγνύονται με συγκεκριμένα μικρόβια και παρεμποδίζουν την ικανότητά τους να προκαλέσουν μόλυνση».

Ενώ όμως τα εμβόλια μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των ανθρώπων από ιογενείς καρκίνους, η έρευνα όσον αφορά τους καρκίνους που δεν σχετίζονται με ιούς «είναι ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο», επισημαίνει στους Financial Times η Δρ. Έμα Σμιθ από το Cancer Research UK. «Θέλουμε ακόμη πολύ καιρό για να διαπιστώσουμε αν η προσέγγιση αυτή είναι ασφαλής ή έχει αποτέλεσμα». Προς το παρόν, τα προγράμματα εμβολιασμών ενάντια στον HPV και την ηπατίτιδα θα μειώσουν σημαντικά στο μέλλον τον αριθμό των ανθρώπων που αναπτύσσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή του συκωτιού.

0 75

Τι έγινε την επταετία με το δημόσιο χρέος, τις κρατικές δαπάνες, τον πληθωρισμό, το ασφαλιστικό και τους δημόσιους υπαλλήλους

Τα χρόνια της οικονομικής κρίσης αναπτύχθηκε ένας μύθος. Ο μύθος αυτός οφείλει την ύπαρξή του κατά κύριο λόγο σε δυο παράγοντες. Στην ασθενική μνήμη και το… internet. Μέσα στα χιλιάδες πράγματα που γράφονται καθημερινά πέρασε και το «επί δικτατορίας ο λαός έτρωγε με χρυσά κουτάλια».

xnsklr1

Πέρα από απλοϊκός μύθος και σε κάθε περίπτωση καθόλου τεκμηριωμένο «τσιτάτο», κρύβει έναν κίνδυνο. Να αγιοποιήσει ο αναγνώστης-δέκτης μια κατάσταση η οποία σε ένα μεγάλο βαθμό είναι η ίδια με όλα αυτά τα κακώς κείμενα που έφεραν την Ελλάδα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής.

xnsklr2
Οι αρχιπραξικοπιματίες Παττακός και Παπαδόπουλος με τον «οικονομικό εγκέφαλο» της χούντας Νικόλαο Μακαρέζο

Είναι πολύ πιθανό, μάλιστα, οι ίδιοι άνθρωποι που καταριούνται το περίφημο «Τσοβόλα, δώσ’ τα όλα», να υμνούν, δίχως να το γνωρίζουν, τον άκρατο κρατικό δανεισμό που εκτόξευσε το εξωτερικό χρέος της χώρας επί επταετίας.

xnsklr6

Η αλήθεια για το δήθεν οικονομικό θαύμα που συντελέστηκε εκείνη τη σκοτεινή περίοδο είναι… απλά μαθηματικά! Κανένα «οικονομικό θαύμα» δεν υπάρχει. Οι δικτάτορες επί της ουσίας συνέχισαν στην ίδια οικονομική πορεία που είχαν χαράξει οι κυβερνήσεις του Συναγερμού και της ΕΡΕ που είχαν προηγηθεί του πραξικοπήματος.

xnsklr5

Η διαφορά είναι πως επειδή ήθελαν να είναι αρεστοί στον λαό, επιχείρησαν με τρόπο «άγαρμπο» να επιταχύνουν την ανάκαμψη. Η προσπάθεια αυτή έφερε «υπερθέρμανση» της οικονομίας που σε συνδυασμό με τη διεθνή κρίση του πετρελαίου στις αρχές της δεκαετίας του 1970, άνοιξε πολλές «μαύρες» τρύπες που θα φαινόντουσαν τα επόμενα χρόνια.

Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν

xnsklr7

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε εντυπωσιακά στην περίοδο της δικτατορίας. Το 1966 πλησίαζε τα 700 δολάρια και το 1967 εκτινάχθηκε στα 800!  Το πέρασμα από τα 700 στα 1.250 δολάρια μέσα σε έξι χρόνια δεν ήταν ένα απλό στατιστικό φαινόμενο. Στην πραγματικότητα αντικατοπτρίζει μια πορεία, που σε άλλες χώρες χρειάστηκε δεκαετίες για να επιτευχθεί.

Αυτό όμως είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι πως αυτή η πορεία είχε ήδη ξεκινήσει πριν την επιβολή της δικτατορίας. Το 1953 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ήταν περίπου 300 δολάρια. Το 1965 είχε περάσει τα 600 και η πορεία του δείκτη στα δύο χρόνια πριν από το πραξικόπημα υπήρξε εξ ίσου εντυπωσιακή.

Δημόσιες δαπάνες

xnsklr10

Σε αυτόν τον κρίσιμο οικονομικό δείκτη παρατηρούμε μια συνεχή άνοδο από το 1961 έως το 1974. Μέχρι το 1963 (κυβερνήσεις ΕΡΕ), ο ρυθμός αύξησης ήταν ήπιος. Από το 1963 μέχρι το 1966 (κυβερνήσεις Κέντρου) ο ρυθμός γίνεται έντονος. Από το 1967 και μετά (δικτατορία) ο ρυθμός γίνεται εντονότατος.

Ένα μέρος των δαπανών πήγε σε επενδύσεις. Το μεγαλύτερο κομμάτι, ωστόσο, φαίνεται να απορροφήθηκε στη γιγάντωση του δημόσιου τομέα και την αύξηση του προσωπικού του. Το περίεργο είναι ότι μειώθηκαν οι δαπάνες για την εθνική άμυνα και ταυτόχρονα διογκώθηκαν οι δαπάνες για την «εσωτερική ασφάλεια» του καθεστώτος.xnsklr8

Και για να γίνει και μια σύνδεση με το σήμερα, ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών απορροφούσε η πληρωμή των τοκοχρεολυσίων του δημόσιου χρέους.

Δημόσιο χρέος

xnsklr11

Και μιας και ο λόγος για το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, είναι χρήσιμο να δούμε πως  βρέθηκαν οι πόροι για τη διόγκωση των κρατικών δαπανών. Αρχικά αυξήθηκε η φορολογητέα ύλη. Οι φόροι, ως ποσοστό του ΑΕΠ, αυξήθηκαν κατά δύο έως τρεις ποσοστιαίες μονάδες. Αλλά η κύρια πηγή ήταν ο δανεισμός. Το ελληνικό δημόσιο χρέος πολλαπλασιάστηκε. Ειπώθηκε, μάλιστα, πως στην επταετία ο δανεισμός υπερέβη κατά τρεις φορές το σύνολο των δανείων που είχε λάβει η χώρα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους μέχρι το 1967! Σε κάθε περίπτωση, πάντως, πρέπει να σημειωθεί πως ως ποσοστό του ΑΕΠ, το χρέος ήταν χαμηλότερο σε σχέση με τα μεγέθη των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης.

Πληθωρισμός

Από 2,5% το 1968, ο πληθωρισμός έφτασε το 6,6% το 1972 και προσέγγισε το 40% στις αρχές του 1974! Μόνο επί ημερών Ανδρουτσόπουλου, ελήφθησαν σκληρά αντιπληθωριστικά μέτρα, αλλά ήταν πλέον αργά. Καταλυτικές συνέπειες στο δείκτη τιμών καταναλωτή, πάντως, είχαν διάφοροι παράγοντες όπως η διεθνής κρίση πετρελαίου που συρρίκνωσε οικονομίες με πιο στέρεες βάσεις από την ελληνική.

Τουρισμός

Το δικτατορικό καθεστώς θεώρησε ευθύς εξαρχής ατμομηχανή της οικονομίας τον τουρισμό. Ο αριθμός των τουριστών τετραπλασιάστηκε μεταξύ 1968 και 1971, οπότε και ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο.

xnsklr13

Αυτή η επιλογή, ωστόσο, οδήγησε σε μια σκανδαλώδη δανειοδότηση του τουριστικού κλάδου έναντι του βιοτεχνικού με αποτέλεσμα να «παγιδευτούν» πιστωτικοί πόροι που αν είχαν διατεθεί στη βιοτεχνία, πιθανότατα, να είχαν μειώσει τα φαινόμενα στενότητας στην προσφορά αγαθών. Αυτό με τη σειρά του ήταν ένα γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση του πληθωρισμού.

Αύξηση του αριθμού των απασχολουμένων

xnsklr14

Ο αριθμός των απασχολουμένων αυξήθηκε στη διάρκεια της επταετίας και ο ρυθμός μετανάστευσης μειώθηκε. Μέχρι το 1969, η απασχόληση δημιουργήθηκε κυρίως στις πολύ μικρές μεταποιητικές μονάδες, που απασχολούσαν μέχρι 4 εργάτες ή υπαλλήλους. Από το 1969 μέχρι το 1973 η κατάσταση άλλαξε.

xnsklr9

Παρατηρήθηκε σοβαρή αύξηση θέσεων απασχόλησης στις μεγάλες επιχειρήσεις, αξιοσημείωτη αύξηση στις μεσαίες επιχειρήσεις, ενώ η απασχόληση στις μικρές επιχειρήσεις παρέμεινε στάσιμη. Τέλος, στις πολύ μικρές επιχειρήσεις υποχώρησε στα επίπεδα του 1963.

Αμοιβές

Τα τρία πρώτα χρόνια, οι αμοιβές των μισθωτών αυξήθηκαν σε πραγματικές τιμές. Στην περίοδο 1970-1972 εμφάνισαν στασιμότητα (κατά την έκφραση του Γ. Παπαδόπουλου, «θα φάγωμεν λιγότερο, κύριοι, θα πίωμεν ολιγότερον»). Τέλος, στη διετία 1973-1974, ωστόσο, οι πραγματικές αμοιβές συρρικνώθηκαν δραματικά, λόγω του υψηλού πληθωρισμού.

Ασφαλιστικό, συντάξεις, «ρύθμιση» χρεών, μονιμότητα στο δημόσιο, παροχές

Μία από τις βασικές προτεραιότητες της δικτατορίας ήταν η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος η οποία τελικά… δεν έγινε ποτέ! Το καθεστώς επεδίωκε μια ομαδοποίηση των ασφαλισμένων κατά φορείς αλλά υπήρξαν αντιδράσεις και τελικά το σχέδιο δεν προχώρησε. Πυλώνας του ασφαλιστικού ήταν οι συντάξεις στους «αγωνιστές Εθνικής Αντίστασης». Η συγκεκριμένη εκδοχή έφτανε μέχρι και την «περίοδο του συμμοριτοπόλεμου», αρκεί ο υποψήφιος συνταξιούχος είχε επιλέξει τη… σωστή πλευρά.

xnsklr15

Παράλληλα, το 1968 η δικτατορία αποφάσισε τη μαζική απελευθέρωση των επιχειρηματιών και επαγγελματιών που βρίσκονταν στη φυλακή για χρέη. Απελευθερώθηκαν έτσι περίπου 2.000 άτομα. Στη συνέχεια, καταργήθηκε η προσωποκράτηση για χρέη. Την ίδια χρονιά σχεδόν χαρίστηκαν, συσσωρευμένα αγροτικά χρέη. Από τη ρύθμιση αυτή ωφελήθηκαν 644.000 οφειλέτες, για συνολικό ποσόν ύψους 7,6 δισεκατομμυρίων δραχμών της εποχής. Το ποσόν αυτό ήταν ίσο με το σύνολο των απλήρωτων υπολοίπων των δανείων προς τη βιοτεχνία στα τέλη του ίδιου έτους!

Ένα μέτρο που έλαβε η δικτατορία και ισχύει μέχρι σήμερα είναι η δωρεάν διανομή φοιτητικών συγγραμμάτων. Εκτός από αυτό καθιερώθηκαν ρυθμίσεις για τη «διευκόλυνση» των σπουδών, καθιερώνοντας τη δυνατότητα μεταφοράς μαθημάτων από έτος σε έτος.

xnsklr12

Τέλος, το 1968 καθιερώθηκε η μονιμότητα όλων των δημοσίων υπαλλήλων. Το μέτρο αυτό ελήφθη μετά την εκκαθάριση των υπηρεσιών από τα πρόσωπα που θεωρούνταν «ύποπτα» για τα κοινωνικά τους φρονήματα και που δεν δέχτηκαν να γίνουν «δηλωσίες». Την επόμενη χρονιά η χούντα μονιμοποίησε και ενέταξε στην ιεραρχία όλους τους έκτακτους υπαλλήλους.

xnsklr4

  • Βιβλιογραφία:  Νίκος Ψυρούκης «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας», τέταρτος τόμος, Αθήνα 1983 και Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη (με τη συνεργασία της Βάσως Πορταρίτου), Ανάλυση της Ελληνικής Οικονομίας, Αθήνα 1979.
  • Τα οικονομικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στο θέμα προέρχονται από έρευνα του διδάκτορα οικονομικών επιστημών στο Α.Π.Θ και συγγραφέα κ. Ευάγγελου Α. Χεκίμογλου, που δημοσιοποιήθηκε πριν από μερικά χρόνια στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.

0 46

Πώς ο… γύψος του συνταγματαρχών οδήγησε στη Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, την ισχυρότερη από την επανάσταση του 1821 – Spiegel: Η ιδεολογία της χούντας στην Ελλάδα βρίσκει νέους εκφραστές και λόγω της λιτότητας

Οι πρόωρες εκλογές του Μαΐου του 1967 απείχαν κάτι λιγότερο από 40 ημέρες, αλλά το πρωινό της 21ης Απριλίου έμελλε να αλλάξει τον ρου της ιστορίας. Ένα πρωινό διαφορετικό από όλα όσα είχαν προηγηθεί και μεσολαβήσει από την αποχώρηση των Γερμανών και τη λήξη του εμφυλίου πολέμου μέχρι εκείνη την αποφράδα ημέρα. Την ημέρα που τα τανκς βγήκαν ξανά στους δρόμους της Αθήνας και η ανατριχιαστική φωνή του Γεωργίου Παπαδόπουλου μπήκε στη ζωή των Ελλήνων.

Η δημοκρατία είχε μπει σε γύψο, για το… καλό της, σύμφωνα με τον δικτάτορα που θα καθόριζε τη μοίρα του έθνους για τα επόμενα 7 χρόνια.

Οι συνταγματάρχες πρόλαβαν τους στρατηγούς, εκμεταλλεύθηκαν τις πολιτικές έρριδες της εποχής, τον αδύναμο νεαρό βασιλιά και αξιοποίησαν στο έπακρο την εμμονή των ΗΠΑ με τον κομμουνιστικό κίνδυνο.

Οι πρωταγωνιστές..

Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, στο στρατό έφθασε μέχρι τον βαθμό του συνταγματάρχη, ως πραξικοπηματίας, όμως, έχρισε τον εαυτό του, υπουργό, πρωθυπουργό, αντιβασιλέα και πρόεδρο δημοκρατίας. Πολέμησε τους Ιταλούς στο αλβανικό μέτωπο, στην κατοχή είχε διπλό ρόλο συμμετέχοντας στα τάγματα ασφαλείας αλλά ως πληροφοριοδότης των συμμάχων και φυσικά συμμετείχε στον εμφύλιο πόλεμο. Τιμήθηκε με χρυσό αριστείο ανδρείας, μετάλλιο εξαίρετων πράξεων και πολεμικό σταυρό. Κατά τη δεκαετία του ’50 υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες σε υψηλή θέση και μετεκπαιδεύτηκε στις ΗΠΑ. Την 1η Ιουλίου του 1973 σε άρθρο της εφημερίδας Observer εμφανίστηκε ο ισχυρισμός από ανώνυμη πηγή της εφημερίδας ότι ο Παπαδόπουλος ήταν έμμισθος πράκτορας της CIA. Στο άρθρο του Observer παραπέμπει και το άρθρο του Political Science quarterly, vol 89, 3-4, 1974 Σε επίσημη ακρόαση στην Αμερικάνικη Γερουσία, η CIA αρνήθηκε ότι ο Γ. Παπαδόπουλος υπήρξε ποτέ πράκτοράς της, και ισχυρίστηκε ότι η οποιαδήποτε σχέση είχαν αυτή ήταν στα πλαίσια της πάγιας συνεργασίας (από την εποχή του εμφυλίου πολέμου) CIA και ΚΥΠ την περίοδο που ο Παπαδόπουλος υπηρετούσε στην ΚΥΠ. Στην ίδια ακρόαση ενώπιον της Γερουσίας ο διευθυντής της CIA ισχυρίστηκε ότι ο Παπαδόπουλος ουδέποτε εκπαιδεύτηκε στις ΗΠΑ από την CIA.

Ο Στυλιανός Γ. Παττακός έλεγε πως καταγόταν από κλάδο της βυζαντινής οικογένειας των Σκορδιλών. Ξεκίνησε τη στρατιωτική του καριέρα ως υπαξιωματικός και εισήλθε στην Σχολή Ευελπίδων το 1934, απ’ όπου αποφοίτησε το 1937 με το βαθμό του ανθυπιλάρχου (ανθυπολοχαγού Ιππικού). Συμμετείχε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο ως διοικητής ίλης της 11ης Ομάδος Αναγνωρίσεως της 11ης Μεραρχίας Πεζικού, ενώ κατά τη διάρκεια της Κατοχής ήταν μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης «Όμηρος».Έλαβε μέρος στα Δεκεμβριανά, συμμετείχε στον εμφύλιο πόλεμο ως διοικητής της ίλης αρμάτων μάχης Κένταυρος σε αρκετά σημεία της Βόρειας Ελλάδας και παρασημοφορήθηκε με τρία αριστεία ανδρείας, επτά πολεμικούς σταυρούς, δύο μετάλλια εξαίρετων πράξεων καθώς και με όλα τα προβλεπόμενα σε καιρό ειρήνης μετάλλια και παράσημα. Στη συνέχεια σπούδασε στη Σχολή Πολέμου και κατάφερε να φτάσει μέχρι τον βαθμό του ταξιάρχου, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του Κέντρου Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων με έδρα το Γουδή.

Ο Νικόλαος Μακαρέζος εκτός της στρατιωτικής του καριέρας είχε σπουδάσει οικονομικές και πολιτικές επιστήμες και είχε 3 πανεπιστημιακά πτυχία από την A.Σ.O.E.E. από την Πάντειο και από την Ανωτάτη Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών. Πήρε μέρος στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και έλαβε τον βαθμό του συνταγματάρχη. Διετέλεσε υπουργός Συντονισμού και αντιπρόεδρος στις περισσότερες από τις επόμενες δικτατορικές κυβερνήσεις και ήταν υπεύθυνος για την οικονομία της χώρας. Παραιτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1973.

Το ιστορικό υπόβαθρο…

Μετά τον Εμφύλιο του 1946-49 ήταν διάχυτος ο φόβος της επικράτησης του κομμουνισμού παρά την ήττα του ΔΣΕ και την εξορία των ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ. Οι κυβερνήσεις λάμβαναν μέτρα όπως η απαγόρευση του ΚΚΕ, η εκτόπιση αντιφρονούντων κ.λπ. Ορισμένοι αξιωματικοί στο στρατό, στην αστυνομία/χωροφυλακή, στην ΚΥΠ και αλλού θεωρούσαν ότι οι πολιτικοί δε λάμβαναν αρκετά μέτρα ή ότι δεν ήταν αρκετά ικανοί να αποτρέψουν τον κίνδυνο και είχαν ουσιαστικά αυτονομίσει τη δράση τους, δημιουργώντας το λεγόμενο «παρακράτος».

Οι κυβερνήσεις της εποχής κατά τις δεκαετίες ’50 και ’60 δε στάθηκε δυνατόν να ελέγξουν αυτούς τους παρακρατικούς μηχανισμούς είτε διότι δεν αντιλαμβάνονταν τη σοβαρότητα του κινδύνου για τη δημοκρατία, είτε διότι πολλές φορές τα ανάκτορα παρενέβαιναν υπέρ τους, νομίζοντας ότι οι παρακρατικοί είναι ως επί το πλείστον ορκισμένοι φιλομοναρχικοί. Δείγματα της δράσης των παρακρατικών ήταν το σχέδιο «Περικλής», ως ένα βαθμό η «βία και νοθεία» στις εκλογές του 1961 και η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963.

Η δράση των αντιδημοκρατικών ακροδεξιών ομάδων αυτών εντάθηκε μετά τη νίκη στις εκλογές του 1963 της Ενώσεως Κέντρου με αρχηγό τον Γεώργιο Παπανδρέου, ο οποίος ήταν μεν αντικομμουνιστής, πίστευε όμως ότι η πολιτική διώξεων κατά των κομμουνιστών μάλλον τους ενίσχυε παρά τους αποδυνάμωνε. Οι πραξικοπηματίες φοβούνταν την πιθανότητα νέας νίκης της Ενώσεως Κέντρου στις προσεχείς εκλογές. Μια νίκη της θα σήμαινε ενίσχυση της πτέρυγας του Ανδρέα Παπανδρέου και πιθανή κάθαρση του στρατεύματος από τα υπερδεξιά στοιχεία.

Κωνσταντίνος: Ο μοιραίος άνθρωπος…

Στο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του για το 1966, ο νεαρός τότε μονάρχης δήλωσε ότι “ο κομμουνισμός αποτελεί μίασμα γεννηθέν έξω της Ελλάδος, εμπνεόμενον και κινούμενον έξωθεν. Ηθική του είναι το ψεύδος και η προδοσία. Μολύνει και καθιστά ανύποπτον εχθρόν της Πατρίδος πάντα ερχόμενον εις επαφήν με αυτόν, άτομον ή ομάδα, πάντα καλόν Έλληνα, μη διαβλέποντα τον κίνδυνον”.

Το ντόμινο των γεγονότων που οδήγησαν στη δικτατορία…

Η Ένωση Κέντρου είχε νικήσει στις βουλευτικές εκλογές του 1964 με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ιστορία των ελληνικών εκλογών (52,72%) και ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση με 171 βουλευτές. Αφορμή για την παραίτησή του από την πρωθυπουργία τον Ιούλιο του 1965 υπήρξε η διαμάχη του με τον τότε βασιλιά Κωνσταντίνο για το πρόσωπο του υπουργού Εθνικής Άμυνας και την αλλαγή του αρχηγού ΓΕΣ.

Η συνάντηση του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου με τον βασιλιά Κωνσταντίνο, αργά το απόγευμα της 15ης Ιουλίου του 1965, δεν διήρκεσε περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας. Τα πάντα ήταν προαποφασισμένα και από τις δύο πλευρές. “Επήλθε διαφωνία. Αύριο θα υποβάλω παραίτησιν και θα προβώ εις ανακοινώσεις”, δήλωσε ο πρωθυπουργός προς τους δημοσιογράφους εξερχόμενος του ανακτόρου της Ηρώδου του Αττικού.

Ο νεαρός μονάρχης, όμως, δεν ήταν διατεθειμένος να του αφήσει αυτό το περιθώριο κινήσεων. Πριν φθάσει ο Γεώργιος Παπανδρέου στην κατοικία του, στο Καστρί Αττικής, ο πρόεδρος της Βουλής και ηγετικό στέλεχος της Ένωσης Κέντρου Γεώργιος Αθανασιάδης – Νόβας, ο οποίος περίμενε ήδη σε κάποιο δωμάτιο των ανακτόρων κατά τη διάρκεια της συνάντησης Κωνσταντίνου-Παπανδρέου, έλαβε από τον βασιλιά την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και λίγα λεπτά αργότερα, στις 20:25, ενώπιον του αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, ορκίστηκε τριμελές κυβερνητικό κλιμάκιο, με τον Γ. Αθανασιάδη-Νόβα πρωθυπουργό, τον Σταύρο Κωστόπουλο υπουργό Άμυνας και τον ναύαρχο Ιωάννη Τούμπα υπουργό Δημόσιας Τάξης.

Η δήλωση του παραιτηθέντος πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου ήταν εξαιρετικά σκληρή και δεν άφησε κανένα περιθώριο συμβιβασμού:

“Συνετελέσθη σήμερον παραβίασις του πολιτεύματος. Η κυβέρνησις του λαού εξηναγκάσθη εις παραίτησιν. Και εκλήθη να κυβερνήση μία ομάς προδοτών της Ενώσεως Κέντρου. Αρχίζει από σήμερον νέος ανένδοτος αγών υπέρ της δημοκρατίας”.

Η κυβέρνηση των “αποστατών” προχώρησε μαζικές εκκαθαρίσεις αξιωματικών πιστών στην Ένωση Κέντρου, με πρόσχημα και τις ανακρίσεις για τον ΑΣΠΙΔΑ, και προώθησε σε θέσεις-κλειδιά ακροδεξιούς αξιωματικούς, πολλοί εκ των οποίων έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, ενώ άλλοι προετοίμαζαν ενεργά το “πραξικόπημα των στρατηγών”, το οποίο δεν πρόλαβε να εκδηλωθεί.

Η CIA ήξερε…

Όπως αποκαλύπτεται από μία σημαντική έκθεση της CIA από την Αθήνα, με ημερομηνία 7 Μαρτίου 1966, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος διερεύνησε και πάλι τη δυνανότητα πραξικοπήματος τον Φεβρουάριο του 1966:

“Λίγο πριν από τη συγκέντρωση της Ένωσης Κέντρου στην Αθήνα στις 16 Φεβρουαρίου 1966, ο αντισυνταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος ήρθε στην Αθήνα και επικοινώνησε με τους άλλους συνταγματάρχες. Συζήτησαν το ενδεχόμενο οργάνωσης πραξικοπήματος εφόσον κρινόταν αναγκαίο για να αποτραπούν εκδηλώσεις βίας που θα προκαλούνταν από την ΕΔΑ ή και τον Γεώργιο Παπανδρέου κατά τη συγκέντρωση”.

Τέτοια ανάγκη όμως δεν παρουσιάστηκε καθώς τα μεγάλα πλήθη που συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Κλαυθμώνος για να εορτάσουν τα δύο χρόνια από την εκλογική νίκη της Ένωσης Κέντρου και να ακούσουν τον Γεώργιο Παπανδρέου υπάκουσαν στην εντολή του: “Θα διαλυθείτε ησύχως”.

Υποτίμησε τον κίνδυνο ο Γέρος της Δημοκρατίας…

Ο Γεώργιος Παπανδρέου αγνοούσε την έκταση των κινήσεων προετοιμασίας πραξικοπήματος. Αντιθέτως, η προαναφερθείσα έκθεση της CIA δίνει πολύ καλύτερη εικόνα των κινήσεων αυτών:

“Οι κάτωθι αξιωματικοί – μέλη της συνωμοτικής ομάδας επέστρεψαν πρόσφατα στην περιοχή της Αττικής:
Ο αντισυνταγματάρχης Κώστας Παπαδόπουλος, αδελφός του Γεωργίου, τοποθετήθηκε στις αρχές Φεβρουαρίου του 1966 αρχηγός του συντάγματος στον Διόνυσο.
Ο αντισυνταγματάρχης Δημήτρης Σταματελόπουλος διορίστηκε διοικητής του συντάγματος της Αγίας Παρασκευής, στα μέσα Οκτωβρίου του 1965.
Ο αντισυνταγματάρχης Αντώνιος Μέξης αναμένεται να αναλάβει σύντομα τη διοίκηση συντάγματος στην Αθήνα.
Ο αντισυνταγματάρχης Ιωάννης Λαδάς είναι τώρα διοικητής της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας (ΕΣΑ) που εδρεύει στο αρχηγείο Στρατού.
Ο αντισυνταγματάρχης Δημήτριος Ιωαννίδης αναμένεται να αναλάβει σύντομα διοίκηση συντάγματος στην Αθήνα.
Ο αντισυνταγματάρχης Θεόδωρος Πατσούρος αναμένεται να αναλάβει τη διοίκηση μονάδας διαβιβάσεων στην Αθήνα.
Ο αντισυνταγματάρχης Μιχάλης Ρουφογάλης τοποθετήθηκε προσωρινά επικεφαλής του τμήματος ασφαλείας της ΚΥΠ αλλά αναμένεται να αναλάβει σύντομα τον Α κλάδο της υπηρεσίας.
Ο αντισυνταγματάρχης Αντώνιος Λέκας αναμένεται να αναλάβει σύντομα διοίκηση μονάδας στην Αθήνα”.

Όλοι οι αναφερόμενοι αξιωματικοί στην έκθεση της CIA έπαιξαν πρωτεύοντα ρόλο στο πραξικόπημα και διετέλεσαν στελέχη του δικτατορικού καθεστώτος

Η κόντρα Ανδρέα- Γιώργου Παπανδρέου…

Η προσπάθεια του Γέρου της Δημοκρατίας να ισορροπήσει προκάλσε την αντίδραση του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος διαχώρισε τη θέση του ανοιχτά τον Δεκέμβριο του 1966:

“Με άπειρο σεβασμό για τον αρχηγό της Ενώσεως Κέντρου, τον μεγάλο δημοκράτη, τον ηγέτη των δύο Ανένδοτων αγώνων για τη δημοκρατία, την πρόοδο και την εθνική μας υπερηφάνεια και με άπειρη στοργή και αγάπη για τον πατέρα μου, του απευθύνω έκκληση να αναθεωρήσει την πρόθεσή του να υποστηρίξει το βασιλικό κατασκεύασμα που πρόκειται να παρουσιασθεί στη Βουλή… Η Κίρκη δεν πρέπει να αφεθεί να μαγέψει όλους τους δημοκράτες. Η Ελλάδα δεν πρέπει να χάσει άλλους Οδυσσείς. Υπερψήφιση της κυβερνήσεως Παρασκευοπούλου ισοδυναμεί με πλήρη γελοιοποίηση των θέσεων της Ενώσεως Κέντρου. Σημαίνει υιοθέτηση των θέσεων της Δεξιάς”.

Η απάντηση του Γεωργίου Παπανδρέου ήταν ξεκάθαρη: “Εάν μετά την απόφασιν της πλειοψηφίας του κόμματος υπάρχουν βουλευταί επιμένοντες εις την διαφωνίαν των, τίθενται αυτομάτως εκτός κόμματος”.

Και οι στρατηγοί πιάστηκαν στον ύπνο…

Στο μεταξύ, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα από αμερικανικά έγγραφα, από τα μέσα του 1966 ο αρχηγός ΓΕΣ Γρ. Σπαντιδάκης και έντεκα αντιστράτηγοι έδωσαν την έγκρισή τους να καταστρωθεί ένα σχέδιο πραξικοπήματος, με τον στρατό να καταλαμβάνει την εξουσία, να διαλύει τη Βουλή και να διορίζει πρωθυπουργό τον Παναγιώτη Πιπινέλη. Ο Κωνσταντίνος είχε δώσει την έγκρισή του για την κατάρτιση του σχεδίου αυτού, αλλά προτιμούσε να αναλάβει ο ίδιος την πρωθυπουργία του δικτατορικού καθεστώτος, αναφέρουν τα αμερικανικά έγγραφα, που είχαν ως προέλευσή τους βρετανικές πηγές, οι οποίες με τη σειρά τους είχαν πληροφορηθεί τα σχέδια απευθείας από αξιωματικούς που συμμετείχαν στη συνωμοσία.

Το ξήλωμα του πουλόβερ…

Η δικακτορία διήρκεσε εφτά χρόνια. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου προκάλεσε μια σειρά γεγονότων που έβαλαν ένα απότομο τέλος στις προσπάθειες του Γεώργιου Παπαδόπουλου για επιφανειακή φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος της Χούντας. Ο ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης, ένας δυσαρεστημένος αδιάλλακτος χουντικός, χρησιμοποίησε την εξέγερση ως πρόφαση για να αποκαταστήσει τη δημόσια τάξη, και οργάνωσε πραξικόπημα με το οποίο ανατράπηκε ο Παπαδόπουλος και η κυβέρνηση Μαρκεζίνη, στις 25 Νοεμβρίου 1973.

Με την επιβολή στρατιωτικού νόμου, η νέα χούντα διόρισε τον στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον οικονομολόγο Αδαμάντιο Ανδρουτσόπουλο Πρωθυπουργό, αν και ο Ιωαννίδης παρέμεινε ο ισχυρός άνδρας των παρασκηνίων.

Το τέλος…

Στις 24 Ιουλίου 1974, η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο ανάγκασε το καθεστώς της χούντας του Ιωαννίδη ο οποίος είχε ανατρέψει τον Παπαδόπουλο, να εγκαταλείψει την εξουσία. Η Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων, με το Δ΄ ψήφισμα στις 8 Ιανουαρίου 1975 χαρακτήρισε την κίνηση της 21ης Απριλίου 1967 πραξικόπημα. Οι τρεις πρωταίτιοι καταδικάστηκαν σε θάνατο ως στασιαστές, ποινή που μετατράπηκε σε ισόβια με απόφαση της κυβέρνησης Καραμανλή.

Η επόμενη μέρα: Η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία…

Η ελληνική μετάβαση στη δημοκρατία έχει σαν αφετηρία την 24η Ιουλίου 1974, ημέρα που ο Κ. Καραμανλής επέστρεψε στην Ελλάδα και σχημάτισε κυβέρνηση, μετά από πρόσκληση του στρατηγού Γκιζίκη. Τα σημαντικότερα γεγονότα της μετάβασης υπήρξαν η νομιμοποίηση του ΚΚΕ τον Σεπτέμβριο, οι πρώτες ελεύθερες εκλογές τον Νοέμβριο, το δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου, η έγκριση του νέου συντάγματος τον Ιούνιο του επόμενου έτους και η δίκη των πρωταίτιων της 21ης Απριλίου τον Ιούλιο- Αύγουστο του 1975.

0 77

Αν υποθέσουμε ότι θέλουμε να γνωρίσουμε την ιστορία, τον πολιτισμό, ή τις παραδόσεις μιας χώρας, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να διαβάσουμε τα πιο σημαντικά έργα των συγγραφέων της.

Κάθε χώρα έχει τα δικά της εμβληματικά έργα. Τη δική της λογοτεχνική παράδοση και τα βιβλία με τα οποία μεγάλωσαν γενιές και γενιές.
Ο χρήστης του Reddit, Backforward24, δημιούργησε έναν χάρτη στον οποίο απεικονίζεται το πιο διάσημο-σημαντικό βιβλίο κάθε χώρας. Ο χάρτης που ονομάζεται “Literature Map of the world”, έχει μοιραστεί χιλιάδες φορές καθώς πρόκειται για ένα αριστούργημα.

Κάντε κλικ για μεγέθυνση

 

Όπως θα δείτε στη Ρωσία, αγαπημένο βιβλίο θεωρείται το «Πόλεμος και Ειρήνη» (αν και κάποιοι μπορεί να διαφωνήσουν). Στις ΗΠΑ το «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια» και στο Ηνωμένο Βασίλειο το «Περηφάνια και Προκατάληψη».Όσον αφορά την Ελλάδα, το πιο σημαντικό έργο είναι το ομηρικό έπος «Ιλιάδα».
Ο χρήστης βασίστηκε όχι μόνο στη δημοφιλία κάθε βιβλίου, αλλά και στην επιδραστικότητα των συγγραφέων. Λαμβάνοντας λοιπόν διάφορες παραμέτρους υπ’ όψιν, κατέληξε σε αυτά τα βιβλία. Αν και μπορεί η δική σας άποψη να μην ταυτίζεται με τον δημιουργό του χάρτη, απλά απολαύστε τον.

0 63

Στο Μεσογειακό Αρχαιολογικό Μουσείο της Στοκχόλμης θα παρουσιαστεί ο αρχαιολογικός χώρος στον Εγκλιανό – Την εκδήλωση διοργανώνουν η ελληνική Πρεσβεία στη σουηδική πρωτεύουσα και ο Δήμος Πύλου-Νέστορος, σε συνεργασία με την Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας

Διεθνή ακτινοβολία αρχίζει να αποκτά ο αρχαιολογικός χώρος στον Εγκλιανό, στο ανάκτορο του Νέστορα, όπου έχει βρεθεί ο τάφος του Γρύπα Πολεμιστή – καθώς ήδη έχει προγραμματιστεί για τις 11 Οκτωβρίου 2017 η πρώτη εκτός συνόρων παρουσίασή του, στο Μεσογειακό Αρχαιολογικό Μουσείο της Στοκχόλμης.

Προχθές μάλιστα, Μεγάλη Παρασκευή, τον αρχαιολογικό χώρο επισκέφθηκε κλιμάκιο από τη Σουηδία για να τον γνωρίσουν από κοντά. Το κλιμάκιο το υποδέχθηκαν οι αρχαιολόγοι Σάρον Στόκερ και Τζακ Ντέιβιντ, που ανακάλυψαν τα σημαντικά ευρήματα.

Την εκδήλωση της Στοκχόλμης, που θα λάβει σημαντική δημοσιότητα στη Σκανδιναβία, τη διοργανώνουν η ελληνική Πρεσβεία στη σουηδική πρωτεύουσα και ο Δήμος Πύλου-Νέστορος, σε συνεργασία με την Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας, τη Μεσσηνιακή Αμφικτιονία και άλλους φορείς από τη Σουηδία.

0 72

Μεγάλη εβδομάδα και οι πιστοί συρρέουν στις εκκλησίες για να ακολουθήσουν τα ίχνη του Νυμφίου και να γίνουν συνοδοιπόροι του Θείου Πάθους Του.

Την ώρα όμως που το θαύμα της Αναστάσεως χαρίζει τη βασιλεία των ουρανών, τα επίγεια θαύματα της τελευταίας 20ετίας γεννούν ερωτήματα τόσο για την γνησιότητα όσο και για τα απαστράπτοντα κίνητρά τους.

 Μορφές αγίων που εμφανίζονται στους πιστούς, δέντρα που αιμορραγούν, εικόνες που δακρύζουν, σώματα που μένουν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου καταφέρνουν άλλες φορές να καθηλώσουν κι άλλες να προβληματίσουν τη θρησκευτική κοινότητα.

Μηνύματα εξ’ ουρανού, κυήματα της φαντασίας, σπάνια φυσικά φαινόμενα, ή εμπορευματοποίηση της πίστης από εκκλησιαστικά όργανα που αποβλέπουν στην οικονομική αφαίμαξη του ποιμνίου ενεργοποιώντας το θρησκευτικό του αίσθημα;

Ήταν ανήμερα του Αγίου Δημητρίου το 2013, όταν οι γυναίκες που άνοιγαν την εκκλησία στο παλιό νεκροταφείο της Ιαλυσού, στη Ρόδο, αντίκρισαν την εικόνα του Αρχαγγέλλου Μιχαήλ να δακρύζει. Ο Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος, ο οποίος μετέβη στον χώρο για να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι το θαύμα, ζήτησε άμεσα να ελεγχθεί για τυχόν υγρασία στο πίσω μέρος της. Μετά τον έλεγχο η εικόνα μεταφέρεται στον Ι. Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου για να τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα «Θα τη μεταφέρουμε στον μεγάλο Ναό και θα δούμε πως θα εξελιχθεί το φαινόμενο», δηλώνει σε κάμερες και πιστούς που ήδη έχουν συγκεντρωθεί στο μικρό παρεκκλήσι. Το άοσμο υγρό συνεχίζει να ρέει για τρεις ημέρες.

Η κοσμοσυρροή είναι μεγάλη, κάποιοι κάτοικοι μιλούν συγκινημένοι για θαύμα αλλά ταυτόχρονα επιφυλάσσονται για το τι «προοικονομεί» ο οιωνός. Ο ιερέας της εκκλησίας δηλώνει τότε πως κάτι παράξενο συμβαίνει αλλά δεν είναι ο καθ ‘ύλην αρμόδιος να το πιστοποιήσει. Η εικόνα στέλνεται στην 4η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και τα αποτελέσματα του ελέγχου, σύμφωνα με τον εφημέριο του ναού, πατέρα Μύρωνα, βεβαιώνουν την ύπαρξη υγρού αλλά χωρίς να αιτιολογούν την προέλευσή του. «Η εικόνα κατασκευάστηκε το 1986, το ξύλο είναι παλιό και εντελώς ξερό, χωρίς πιθανότητα υγρασίας άρα ποιός μπορεί να αμφισβητήσει το θαύμα» δηλώνει ο πατέρας κι επιβεβαιώνει πως στην εικόνα είχε γίνει συντήρηση προ έξι μηνών. Ο ίδιος άλλωστε και πλήθος πιστών της περιοχής υποστηρίζουν πως ο Ταξιάρχης δακρύζοντας προμήνυε την θεομηνία που ακολούθησε στη Ρόδο, ο τραγικός απολογισμός της οποίας ήταν 3 νεκροί, ολοσχερής καταστροφή 30 σπιτιών καθώς και ανυπολόγιστες ζημιές σε άλλα 400 κτίρια στην κοινότητα της Ιαλυσού. Μερίδα της κοινής γνώμης παρόλα αυτά διατηρεί τις αμφιβολίες της αφού η πρότερη περίπτωση εικόνας που «δακρύζει» παραμένει αλησμόνητη.

Τον Ιούνιο 2001 εμβρόντητοι δεκάδες πιστοί αντικρίζουν την εικόνα του Αγίου Φανουρίου στην Αργυρούπολη να αιμορραγεί. Το πλήθος σπεύδει να προσευχηθεί υποκλινόμενο στο θαύμα. Οι εισπράξεις γεμίζουν το παγκάρι του ναού μέχρι η ανάλυση από το χημείο του κράτους να δείξει πως το αίμα είναι βυσσινάδα και το θαύμα, θέαμα προς τέρψιν πεινασμένων οφθαλμών. Η Αρχιεπισκοπή σε απάντηση του «σάλου» που είχε προκληθεί από το ξεσκέπασμα του «θαύματος» διατάσσει ανακρίσεις αλλά το πόρισμά εντέλει μαρτυρεί πως τα φαινόμενα «οφείλονται σε συγκυρίες φυσικών συνθηκών που διαμορφώθηκαν μέσα στο Ναό, λόγω υψηλής θερμοκρασίας, υγρασίας και άλλων γνωστών και αγνώστων φυσικών παραγόντων»…

Οι κλαίουσες εικόνες φυσικά, δεν σταματούν εδώ. Τον Οκτώβριο του 2012, θρησκευτικό δέος πλημμυρίζει τους πιστούς που συρρέουν να προσκυνήσουν την εικόνα της Αγίας Κυριακής στον ιερό ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στο χωριό Τσέλο, έξω από το Ναύπλιο. Μια ομάδα πιστών που επισκέπτεται το μοναστήρι είναι αυτή που παρατηρεί πως η εν λόγω εικόνα δακρύζει. Η είδηση διαδίδεται με ταχύτητα φωτός και η προσέλευση διαπιστώνεται αθρόα. Κάποιοι αιτιολογούν τα δάκρυα σαν αντίδραση της Αγίου στην απόπειρα δραστών να κάψουν το ιερό του μοναστηριού. Η αλήθεια δεν απέχει πολύ, η ειδοποιός διαφορά που προκύπτει από τα αποτελέσματα του ελέγχου είναι πως τα δάκρυα οφείλονται σε χρώμα που κύλισε μετά την απόπειρα αγνώστων να κάψουν το πίσω μέρος της εικόνας.

Δύο χρόνια νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 2010 τα δάκρυα δεν τρέχουν από την εικόνα αλλά από τους κατοίκους του χωριού Καταμάχη στην Ήπειρο οι οποίοι συγκινημένοι αντικρίζουν ένα ακόμα θαύμα. Η εικόνα της Παναγίας εμφανίζεται σε ένα βράχο δίπλα στο ξωκλήσι της. Η κυρία Ηλέκτρα Δούλη, μία από τις λίγες κατοίκους του χωριού, είχε πάει στο ξωκλήσι για να το καθαρίσει, όταν βγαίνοντας αντίκρισε στο βράχο σχηματισμένη μια γυναικεία μορφή που έμοιαζε με την Παρθένο Μαρία. Εκείνη και ο άντρας της, που έχουν γεννηθεί στο χωριό, βεβαίωναν τότε πως έβλεπαν τον συγκεκριμένο βράχο από παιδιά και πως η μορφή δεν προϋπήρχε.

Η 8η Εφορία Αρχαιοτήτων καλείται να διαπιστώσει αν η πέτρα παρουσιάζει αρχαιολογικό ενδιαφέρον μιας και το συγκεκριμένο χωριό έχει απασχολήσει και νωρίτερα με αρχαιολογικές ανακαλύψεις – ο «θησαυρός της Καταμάχης» βρίσκεται σε περίοπτη πλέον θέση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων. Η ανακάλυψη της εικόνας της Παναγίας στο βράχο από την οικογένεια Δούλη χαρακτηρίζεται τρομερή σύμπτωση αφού ο κ. Δούλης ήταν εκείνος που ανακάλυψε σε ηλικία 15 ετών και τον «θησαυρό της Καταμάχης». Εν τέλει οι αρμόδιες αρχές δεν αποφαίνονται οριστικά για την ύπαρξη θαύματος ή φυσικού φαινομένου «κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πώς σχηματίστηκε, ίσως η φύση να έκανε ένα ακόμη θαύμα» δήλωσε ο αρχαιόλογος που κλήθηκε να διαπιστώσει τι συμβαίνει.

Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς εκ νέου η θρησκευτική κοινότητα παγώνει στο άκουσμα της προφητείας του φαντάσματος του γέροντα Παΐσιου, του γνωστού για το χάρισμα της ενόρασης ασκητή. Συγκεκριμένα, ένας πιστός ομολογεί πως στο Άγιο Όρος, 3 μοναχοί, συνάντησαν τον Γέροντα, εκλιπόντα από τις 12 Ιουλίου του 1994, έξω από την μονή του Αγίου Παντελεήμονα και καθώς έσπευσαν να πάρουν την ευχή του, τους ομολόγησε με τρεμάμενη φωνή «τραβήξτε στον Γέροντά σας και πείτε του να αγοράσει μεγάλες ποσότητες με λάδι και αλεύρι γιατί σε τρεις μήνες από τώρα θα έχουμε πόλεμο στην Ελλάδα και ο κόσμος θα πεινάσει». Ο Γέροντας συνέχισε: «Να πείτε του Γέροντα να επικοινωνήσει και με τα υπόλοιπα μοναστήρια». Μέχρι να συνέλθουν οι μοναχοί, ο Γέροντας Παΐσιος είχε χαθεί μέσα στο μονοπάτι. Μοναχοί και πιστοί της περιοχής ακολουθούν την εντολή του γέροντα κι αδειάζουν τα σούπερ μάρκετ της γύρω περιοχής, κι όχι μόνο. Η κατάσταση είναι τέτοια που το Άγιο Όρος σπεύδει με ανακοίνωση του να διαψεύσει το περιστατικό κάνοντας λόγο για ανυπόστατη φήμη που στόχο είχε την πρόκληση πανικού και την κερδοσκοπία.

Η χριστιανική οικουμένη «συγκλονίζεται» και πάλι, τέσσερα χρόνια νωρίτερα, τον Μάρτιο του 2006, όταν το λείψανο του αδερφού Βησσαρίωνα που εκοιμήθη το 1990, κατά την εκταφή του βρίσκεται άφθαρτο και ευωδιάζον. Δεκαπέντε χρόνια μετά το θάνατό του οι μοναχοί αντικρίζουν τα άμφια του, το ευαγγέλιο που κρατά στα χέρια του, το σώμα του αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου. Πιστοί από όλη τη χώρα συρρέουν κατά χιλιάδες στην Ιερά Μονή Αγάθωνος Φθιώτιδος να προσκυνήσουν το σκήνωμα ή να ζητήσουν την βοήθεια του μοναχού. Φυσικοί επιστήμονες, θεολόγοι και κληρικοί διχάζονται, οι ειδικοί κάνουν λόγο για επιστημονικά εξηγήσιμο φαινόμενο λόγω της υγρασίας του χώματος ενώ οι πιστοί για θαύμα. Στο τέλος Μητροπολίτης και ειδικοί αποφαίνονται πως ο χρόνος θα δείξει και μέχρι σήμερα το σκήνωμα παραμένει αναλλοίωτο και η επισκεψιμότητα του ναού ιδιαιτέρως αυξημένη.

Αντίστοιχη κοσμοσυρροή, στον ναό του Αγίου Νεκταρίου στην Κηπούπολη αυτή τη φορά, είχε σημειωθεί και τον Μάρτιο του 2001, όταν ένα ακόμα θαύμα είχε προκαλέσει αναστάτωση σε πιστούς και εκκλησιαστικούς. Ήταν μεσημέρι όταν η νεωκόρη διαπίστωσε κηλίδες αίματος στην εικόνα της Παναγίας της Καρδιωτίσσης. Ο ιερέας του ναού γνωμάτευσε περί θαύματος, η υπόλοιπη εκκλησιαστική κοινότητα συμφώνησε μαζί του ενώ δεν έλειψαν κι εκείνοι που ερμήνευσαν τα δάκρυα ως «στενάχωρη αντίδραση του Αγίου στην επικείμενη επίσκεψη του Πάπα». Ο ναός κατακλύστηκε από πιστούς οι οποίοι περίμεναν ευλαβικά για ώρες στην ουρά να προσκυνήσουν. Ο κόσμος ήταν τόσος που ο ναός αναγκάστηκε να λειτουργήσει με διευρυμένο ωράριο ενώ αστυνομικές δυνάμεις παρατάχθηκαν για να διατηρήσουν την τάξη.

Εκτός από τις αιμορροφιλικές εικόνες βέβαια, υπάρχουν και δέντρα που αιμορραγούν. Στο χωριό Βούνενα, της Θεσσαλίας στο προσκύνημα του Αγίου Νικολάου του «εν Βουνένοις» «το «αίμα» αρχίζει να τρέχει το απόγευμα της 8ης Μαΐου, παραμονή της μνήμης του και συνεχίζει τη θαυμαστή εμφάνισή του, μέχρι το πρωί της εορτής του, 9 Μαΐου κάθε χρόνο, όπως δηλώνεται και επίσημα στην ιστοσελίδα της ενορίας του Αγίου Νικολάου Θηβών. Για τους πιστούς είναι το αίμα του Αγίου Νικολάου. Για τους λιγότερο έτοιμους να πιστέψουν στο θαύμα, είναι απλά κόκκινο ρετσίνι. Και γι’ αυτούς που θέλουν να δουν τα πράγματα κάπου «στη μέση» μπορεί να μην είναι αίμα είναι όμως ένα θεϊκό σημάδι. Το σίγουρο είναι πως τις ημέρες εκείνες και οι τρεις κατηγορίες επισκέπτονται το ναό για να δουν από κοντά το κόκκινο υγρό κάνοντας μεγάλους τζίρους τόσο στα ταμεία τόσο της εκκλησίας όσο και στα μαγαζιά της γύρω περιοχής.

Άλλες φορές οι άγιοι εξανίστανται γιατί οι πιστοί δεν μετανοούν, άλλες αντιδρούν στις επισκέψεις του Πάπα, άλλες πάλι δακρύζουν χωρίς να έχουν κάτι να δηλώσουν, τουλάχιστον δια των αντιπροσώπων μεταφραστών των μηνυμάτων τους. Σε κάθε περίπτωση όμως, από πίστη ή από περιέργεια, οι επισκέπτες εναποθέτουν τις ελπίδες τους ταυτόχρονα με τον οβολό τους.